به گزارش آفتاب صبح، سومین دوره مسابقات ملی آزاد مهارت گوهرتراشی به میزبانی اداره‌کل آموزش فنی و حرفه‌ای استان قم برگزار شد. این رویداد با حضور بیش از ۹۵ شرکت‌کننده و ارائه ۳۰۰ اثر برگزیده، بستری برای نمایش توانمندی‌های مهارتی و بررسی ظرفیت‌های توسعه زنجیره ارزش صنعت گوهرسنگ کشور فراهم کرد.
سید ابومحمد هاشمی، مجری طرح توسعه صنعت گوهرسنگ کشور، در آیین افتتاحیه این مسابقات با تشریح روند اجرای طرح گفت: «ما در ابتدای مسیر در سال ۱۴۰۲، تنها اقدامات مقدماتی و زیربنایی را در دستور کار داشتیم، اما امروز در ایستگاه پنجم و با بلوغ زنجیره ارزش، شاهد حضور فعالان متخصصی هستیم که آمادگی حضور در بازارهای بین‌المللی را دارند.»
او با اشاره به ظرفیت‌های قم در حوزه انگشترسازی افزود که این شهر با برخورداری از بیش از ۱۴۰۰ کارگاه فعال، می‌تواند بستری برای پیوند مهارت با تجارت باشد. به گفته هاشمی، هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، نظام مهندسی معدن و سازمان بسیج مهندسی در این استان، الگویی از تعامل سازمانی برای پیشبرد طرح توسعه صنعت گوهرسنگ ایجاد کرده است.
سمیعی‌نژاد: ارزش‌افزوده گوهرسنگ در گرو تکمیل زنجیره ارزش است
محمدمسعود سمیعی‌نژاد، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس هیئت عامل ایمیدرو، در پیام خود به سومین دوره مسابقات ملی آزاد مهارت گوهرتراشی، توسعه صنعت گوهرسنگ را تکلیفی راهبردی برای این سازمان دانست و بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های زمین‌شناسی کشور از طریق تکمیل زنجیره ارزش تأکید کرد.
در این پیام آمده است: «توسعه صنعت گوهرسنگ، نه فقط یک فعالیت اقتصادی، که تکلیفی راهبردی برای سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) است. ایران عزیز، با تکیه بر تنوع بی‌نظیر زمین‌شناسی و ظرفیت‌های نهفته در دل معادن، از مزیت‌های کم‌نظیری برخوردار است که در صورتِ تکمیل زنجیره ارزش، پیوند دانش با مهارت و اتصال هدفمند تولید به بازار، می‌تواند به یکی از پیشران‌های اصلی ارزش‌آفرینی در اقتصاد ملی تبدیل شود.»
رئیس هیئت عامل ایمیدرو، مسابقات ملی مهارت گوهرتراشی را فراتر از یک رقابت فنی توصیف کرد و آن را فرصتی برای سنجش توانمندی‌ها، شناسایی استعدادها و ارتقای استانداردهای فنی و حرفه‌ای دانست.
او در ادامه بر ارتباط مستقیم کیفیت نیروی انسانی با ارزش‌افزوده محصول نهایی تأکید کرد و افزود: «سنگ خام، تنها زمانی به ثروتی ماندگار تبدیل می‌شود که با هنرِ شناسایی، طراحی، تراش دقیق و برندسازیِ هوشمندانه، به محصولی رقابت‌پذیر در بازارهای داخلی و بین‌المللی بدل گردد.»
در بخش دیگری از این پیام، به عملکرد پنج‌ساله طرح توسعه صنعت گوهرسنگ و همکاری شورای راهبردی این صنعت، بخش خصوصی و مراکز علمی اشاره شده است. سمیعی‌نژاد، حرکت از فعالیت‌های پراکنده به سمت شکل‌گیری زنجیره ارزش منسجم را از محورهای این طرح برشمرد و بر استمرار همکاری میان معدن، دانش، مهارت، فناوری و تجارت تأکید کرد.
او همچنین با اشاره به ظرفیت اشتغال‌زایی این صنعت، از مشاغل خانگی تا کارگاه‌های پیشرفته صنعتی، توسعه گوهرسنگ را فرصتی برای ایجاد اشتغال، به‌ویژه در مناطق کمتر برخوردار، دانست.
هدف‌گذاری برای افزایش سهم ایران از بازار جهانی
در بخش دیگری از این رویداد، هاشمی با اشاره به گردش مالی ۱۲ میلیارد دلاری صنعت گوهرسنگ در جهان اعلام کرد که ایران با رشد صادرات غیررسمی به سهم یک‌درصدی از این بازار، معادل ۴۰۰ میلیون دلار، دست یافته است. او همچنین از هدف‌گذاری برای افزایش سهم ایران به ۲ درصد تا افق ۱۴۱۰ خبر داد.
با این حال، ارقام اعلام‌شده درباره اندازه بازار جهانی و سهم ایران نیازمند شفاف‌سازی است. اگر مبنای محاسبه، گردش مالی ۱۲ میلیارد دلاری باشد، سهم یک‌درصدی معادل ۱۲۰ میلیون دلار خواهد بود، نه ۴۰۰ میلیون دلار. بنابراین، مشخص‌شدن مبنای محاسبه، دامنه بازار موردنظر و روش برآورد صادرات غیررسمی برای ارزیابی دقیق این ادعا ضروری است.
از سوی دیگر، آمار صادرات غیررسمی را نمی‌توان بدون توضیح درباره روش محاسبه و مستندات آن، معادل آمار رسمی صادرات گمرکی در نظر گرفت. انتشار داده‌های قابل ارزیابی درباره تولید، صادرات، بازارهای مقصد و سهم محصولات فرآوری‌شده در تجارت خارجی می‌تواند به روشن‌شدن وضعیت واقعی این صنعت کمک کند.
بازارچه‌ها و گوهرگردشگری در برنامه توسعه صنعت
هاشمی با اشاره به برنامه‌های سال‌های ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶، از تمرکز بر ایجاد بازارچه‌ها و مجتمع‌های تولیدی سخن گفت؛ اقداماتی که به گفته او، با ترکیب صنعت و گردشگری می‌توانند زمینه توسعه اشتغال و ارزآوری را فراهم کنند.
او همچنین با اشاره به یافته‌های جدید در حوزه اکتشاف گوهرسنگ‌ها و اهمیت کلکسیون‌داری، بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های تجاری تأکید کرد. هاشمی با اشاره به تجربه تایلند در پیوند گردشگری و گوهرسنگ، توسعه گردشگری معدنی و گوهرگردشگری را از راهبردهای مکمل این صنعت دانست.
در پیام سمیعی‌نژاد نیز بر تبدیل ظرفیت‌های خام گوهرسنگی ایران به محصولاتی برخوردار از هویت، کیفیت و ارزش‌افزوده تأکید شده است؛ رویکردی که تحقق آن به توسعه مهارت‌های تخصصی، ارتقای فناوری فرآوری، تقویت برندهای ایرانی و ایجاد ارتباط مؤثر میان تولیدکنندگان و بازارهای داخلی و خارجی وابسته است.
فاصله هدف‌گذاری تا تحقق؛ محور پیگیری صنعت گوهرسنگ
هدف افزایش سهم ایران از بازار جهانی گوهرسنگ تا افق ۱۴۱۰، در کنار تأکید بر تکمیل زنجیره ارزش، ضرورت انتشار شاخص‌های قابل سنجش را برجسته می‌کند. میزان سرمایه‌گذاری در فرآوری، تعداد واحدهای فعال، سهم محصولات دارای ارزش‌افزوده از صادرات، وضعیت بازارهای هدف و میزان اشتغال ایجادشده، از جمله داده‌هایی هستند که می‌توانند روند پیشرفت این برنامه را مشخص کنند.
توسعه صنعت گوهرسنگ زمانی به نتیجه اقتصادی پایدار منجر می‌شود که ظرفیت زمین‌شناسی و مهارت نیروی انسانی به تولید رقابت‌پذیر و تجارت شفاف متصل شود. از این منظر، مسابقات مهارتی می‌تواند یکی از حلقه‌های توسعه این صنعت باشد؛ اما سنجش دستاوردهای آن، به اطلاعات دقیق درباره عملکرد تولیدی و تجاری زنجیره ارزش نیاز دارد.
در پایان پیام رئیس هیئت عامل ایمیدرو، ضمن قدردانی از دست‌اندرکاران و شرکت‌کنندگان، بر تبدیل ظرفیت‌های خام گوهرسنگی ایران به محصولات دارای هویت، کیفیت و ارزش‌افزوده تأکید شده است.