به گزارش آفتاب صبح، رسانه تخصصی بین‌المللی «متال اکسپرت» (Metal Expert) در گزارشی با عنوان «فولاد خوزستان پروژه‌های دیجیتالی‌سازی، بازیافت و انرژی را توسعه می‌دهد» که دوم نوامبر ۲۰۲۶ (۱۱ آبان ۱۴۰۵) منتشر شد، برنامه‌های این شرکت را در حوزه تحول دیجیتال، هوش مصنوعی، اقتصاد چرخشی و تأمین انرژی مورد بررسی قرار داد.
هوش مصنوعی؛ مسیر کاهش هزینه و افزایش بهره‌وری
یکی از محورهای اصلی این گزارش، حرکت فولاد خوزستان به سمت استفاده از هوش مصنوعی، مدیریت داده‌ها و فناوری دوقلوی دیجیتال در فرایندهای تولید است. تمرکز بر واحدهای احیای مستقیم آهن نشان می‌دهد که دیجیتالی‌سازی در این مجموعه می‌تواند به ابزاری برای بهینه‌سازی عملیات، مدیریت مصرف انرژی و کنترل هزینه‌های تولید تبدیل شود.
بر اساس دیدگاه‌های امین ابراهیمی، مدیرعامل فولاد خوزستان، گذار به تولید فولاد سبز با استفاده از فناوری هیدروژن به سرمایه‌گذاری و زمان نیاز دارد؛ در مقابل، هوش مصنوعی و بهینه‌سازی مصرف انرژی از راهکارهای در دسترس‌تر برای کاهش هزینه‌ها و آلایندگی هستند.
در این میان، سازوکار تعدیل کربن در مرزهای اتحادیه اروپا (CBAM) نیز اهمیت این اقدامات را افزایش داده است؛ چراکه مدیریت انتشار کربن می‌تواند بر هزینه تمام‌شده و رقابت‌پذیری صادرات فولاد در بازارهای بین‌المللی اثرگذار باشد.
فدنس؛ تبدیل پسماند فولادسازی به محصول صنعتی
محصول فناورانه «فدنس» (FeDense) یکی دیگر از موضوعات مورد توجه متال اکسپرت است. این محصول از پسماندهای فولادسازی تولید می‌شود و به‌عنوان پودر وزن‌افزای سیمان حفاری چاه‌های نفت کاربرد دارد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، تولید نیمه‌صنعتی فدنس آغاز شده و تاکنون حدود ۱۵۰ تن از این محصول تولید شده است. همچنین این محصول در سه حلقه چاه نفت مورد ارزیابی عملیاتی قرار گرفته و تأییدیه شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب را دریافت کرده است.
کسب عنوان طرح برتر در بیست‌وهشتمین سمپوزیوم فولاد ایران نیز از دیگر دستاوردهای این طرح به شمار می‌رود.
از منظر اقتصادی، اهمیت فدنس در ایجاد یک مسیر جایگزین برای مدیریت پسماندهای صنعتی است؛ مسیری که در صورت توسعه تولید و تثبیت بازار مصرف، می‌تواند هزینه‌های دفع پسماند را کاهش دهد و بخشی از مواد دورریز فولادسازی را به محصولی با ارزش افزوده تبدیل کند.
توسعه نیروگاه‌ها؛ پاسخ به چالش تأمین انرژی
تأمین برق پایدار نیز از محورهای مهم برنامه‌های توسعه‌ای فولاد خوزستان است. متال اکسپرت به برنامه احداث نیروگاه‌های خورشیدی در بهبهان، گتوند و لامرد با مجموع ظرفیت ۶۰۰ مگاوات اشاره کرده است.
اتصال فاز نخست نیروگاه خورشیدی بهبهان به شبکه برق، توسعه فاز دوم این نیروگاه و تکمیل فاز دوم نیروگاه سیکل ترکیبی خلیج فارس با ظرفیت ۱۸۶ مگاوات، از دیگر اقدامات مطرح‌شده در این گزارش است.
طبق اطلاعات منتشرشده، تولید برق اختصاصی بیش از ۷۰ درصد نیاز شرکت را پوشش می‌دهد؛ با این حال، تداوم محدودیت‌های انرژی نشان می‌دهد که توسعه ظرفیت نیروگاهی همچنان یکی از الزامات حفظ پایداری تولید در این مجموعه است.
سه محور تعیین‌کننده در مسیر توسعه فولاد خوزستان
مرور محورهای مطرح‌شده در گزارش متال اکسپرت، سه موضوع را در ارزیابی عملکرد توسعه‌ای فولاد خوزستان برجسته می‌کند: نخست، تبدیل هوش مصنوعی و مدیریت داده به ابزارهای عملیاتی برای کاهش هزینه تولید؛ دوم، عبور از مدیریت سنتی پسماند و ایجاد بازار مصرف برای محصولات بازیافتی؛ و سوم، افزایش ظرفیت تأمین برق اختصاصی برای کاهش آسیب‌پذیری تولید در برابر محدودیت‌های انرژی.
بازتاب این اقدامات در یک رسانه تخصصی بین‌المللی، فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های فناورانه فولاد خوزستان فراهم کرده است؛ با این حال، سنجش اثر واقعی این برنامه‌ها بر عملکرد شرکت، به شاخص‌هایی مانند میزان کاهش مصرف انرژی، کاهش انتشار کربن، حجم تجاری‌سازی محصولات بازیافتی و میزان تحقق ظرفیت نیروگاهی وابسته است.