به گزارش آفتاب صبح، اردشیر سعدمحمدی، مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری توسعه معادن و فلزات، در نشست خبری حاشیه بیستوسومین نمایشگاه بینالمللی ایرانمتافو ۱۴۰۵، تصویری از وضعیت پروژههای توسعهای این هلدینگ در بخش معدن، صنایع معدنی، فولاد و انرژی ارائه کرد؛ تصویری که در کنار حجم قابلتوجه سرمایهگذاریها، چالشهای تأمین منابع مالی و ضرورت مدیریت اقتصادی طرحها را نیز برجسته میکند.
بر اساس اظهارات مدیرعامل ومعادن، ارزش پروژههای در دست اجرای این مجموعه بیش از ۳.۴ میلیارد یورو است و ارزش مجموع پروژههای در حال اجرا نیز بیش از ۶۰۰ همت برآورد میشود. این ارقام، مقیاس سرمایهگذاری هلدینگ را نشان میدهند؛ اما مسئله اصلی، تبدیل این حجم از سرمایهگذاری به ظرفیت تولیدی، درآمد پایدار و بازده اقتصادی است.
جانجا؛ پروژهای با سرمایهگذاری ۴۸۰ میلیون یورویی
یکی از مهمترین محورهای این نشست، تشریح آخرین وضعیت پروژه معدن و کارخانه کنسانتره مس جانجا در استان سیستان و بلوچستان بود.
سعدمحمدی اعلام کرد این پروژه با سرمایهگذاری ۴۸۰ میلیون یورویی به پیشرفت فیزیکی حدود ۴۰ درصد رسیده است. در بخش اکتشاف نیز حدود ۱۹۵ کیلومتر مربع عملیات ژئوفیزیک و نزدیک به ۶۱ هزار متر حفاری عمقی با هدف تعیین ساختار سهبعدی و بررسی کیفیت ذخیره معدنی انجام شده است.
به گفته وی، تجهیزات اصلی کارخانه از جمله سگمیل، بالمیل و سلولهای فلوتاسیون در مراحل مختلف ساخت قرار دارند و پیشرفت ساخت برخی تجهیزات بین ۳۰ تا ۷۵ درصد است. برنامه اعلامشده، انتقال تجهیزات موردنیاز تا پایان سال جاری و آغاز عملیات نصب از سال آینده است.
بر اساس مشخصات فنی اعلامشده، معدن جانجا با عیار خوراک حدود ۰.۲۶ درصد و ظرفیت ورود سالانه ۱۶ میلیون تن ماده معدنی طراحی شده است. حجم باطلهبرداری این معدن نزدیک به ۶۰ میلیون تن برآورد شده و مجموع عملیات معدنی سالانه آن میتواند به حدود ۷۵ میلیون تن برسد.
کارخانه کنسانتره این مجموعه نیز با ظرفیت اسمی سالانه ۱۵۰ هزار تن طراحی شده و به گفته مدیرعامل ومعادن، قابلیت ایجاد بیش از ۴۰۰ میلیون دلار درآمد را خواهد داشت. در حال حاضر بیش از ۸۰۰ نفر در این پروژه مشغول فعالیت هستند و سال ۱۴۰۷ بهعنوان افق مورد انتظار برای آغاز تولید اعلام شده است.
اهمیت جانجا تنها به ظرفیت تولید کنسانتره مس محدود نمیشود؛ تحقق برنامه صادراتی، تأمین زیرساختها، تکمیل تجهیزات و رسیدن به تولید پایدار، عواملی هستند که میزان اثرگذاری اقتصادی این پروژه بر منطقه سیستان و بلوچستان را تعیین خواهند کرد.
پروژههای آهن اسفنجی؛ اردبیل و کردستان در مسیر تکمیل
بخش دیگری از سخنان سعدمحمدی به طرحهای تولید آهن اسفنجی اختصاص داشت.
بر اساس اطلاعات ارائهشده، پروژه اقلید حدود ۴۰ درصد پیشرفت دارد. پروژه اردبیل از پیشرفت ۷۶ درصدی برخوردار است که با احتساب زیرساختها و یوتیلیتیها، این رقم حدود ۶۷ درصد اعلام شده است. پروژه آهن اسفنجی کردستان در بیجار نیز به پیشرفت حدود ۷۰ درصدی رسیده است.
همچنین طرحهای مرتبط با منطقه تفت در بخشهای مختلف از جمله واحد ذوب و آهن اسفنجی در حال اجرا هستند و پیشبینی شده بخش عمده این طرحها در سال ۱۴۰۷ به نتیجه برسند.
در کنار این پروژهها، تولید الکترود گرافیتی و فروآلیاژهای موردنیاز واحدهای تولیدی نیز در برنامه توسعه هلدینگ قرار دارد. سرمایهگذاری برای تولید فروکروم و فرومنگنز در کارخانه شیروان با هدف تأمین بخشی از نیاز واحدهای زیرمجموعه از طریق تولید داخلی دنبال میشود.
صبانور؛ از ذخایر اکتشافی تا توسعه ظرفیت فرآوری
در بخش مربوط به فعالیتهای شرکت صبانور، سعدمحمدی از شناسایی حدود ۳۵۰ میلیون تن ذخیره سنگآهن در فعالیتهای اکتشافی این مجموعه خبر داد.
همچنین پروژه گندلهسازی یک میلیون تنی صبا امید غرب به پیشرفت فیزیکی ۸۷ درصدی رسیده و تکمیل آن تا پایان سال آینده مورد انتظار است.
در مقابل، پروژه کارخانه کنسانتره ۲.۵ میلیون تنی صبانور در حال حاضر حدود ۲۴ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. هدفگذاری اعلامشده برای این طرح، عبور از پیشرفت ۷۰ درصدی در سال ۱۴۰۷ و ادامه مسیر تا بهرهبرداری است.
این دو پروژه از منظر زنجیره ارزش سنگآهن اهمیت دارند؛ چراکه توسعه ظرفیت گندلهسازی و کنسانترهسازی باید متناسب با ظرفیت استخراج، دسترسی به زیرساختها و بازار مصرف پیش برود.
انرژی؛ افزایش راندمان نیروگاه سمنان از ۳۵ به ۵۳ درصد
سعدمحمدی در بخش دیگری از نشست به وضعیت پروژههای نیروگاهی هلدینگ اشاره کرد و از بهرهبرداری نیروگاه ۳۶۰ مگاواتی سمنان خبر داد.
به گفته وی، پروژه نیروگاه بخار ۳۶۰ مگاواتی نیز با هدف افزایش راندمان در دست اجراست و با تکمیل آن، راندمان تولید برق از حدود ۳۵ درصد به ۵۳ درصد افزایش خواهد یافت.
این طرح علاوه بر افزایش بهرهوری تولید برق، از منظر کاهش هزینههای عملیاتی و بهبود اقتصاد تولید انرژی نیز اهمیت دارد؛ بهویژه آنکه تأمین پایدار انرژی یکی از متغیرهای اثرگذار بر فعالیت صنایع معدنی و فولادی است.
تأمین مالی؛ مهمترین گلوگاه اجرای پروژههای توسعهای
یکی از بخشهای مهم و قابلتوجه این نشست، توضیحات مدیرعامل ومعادن درباره محدودیت منابع مالی و هزینه تأمین سرمایه بود.
سعدمحمدی با اشاره به ثبت حدود ۱۸ همت سود در سال گذشته اعلام کرد نزدیک به ۳۵ درصد این سود، معادل حدود ۶ تا ۷ همت، بهعنوان سود نقدی میان سهامداران تقسیم شده است. بخشی از منابع باقیمانده نیز باید برای افزایش سرمایه شرکتهای زیرمجموعه و تأمین مالی طرحهای توسعهای اختصاص یابد.
وی به افزایش سرمایه پنج همتی شرکت تجلی توسعه معادن و فلزات در سال جاری اشاره کرد و سهم ۵۸ درصدی ومعادن از این شرکت را معادل حدود سه همت منابع موردنیاز هلدینگ دانست.
به گفته مدیرعامل ومعادن، شرکتهایی مانند صبانور، گلگهر، چادرملو و ملی صنایع مس ایران نیز برای پیشبرد طرحهای توسعهای خود به افزایش سرمایه نیاز دارند.
سعدمحمدی تأکید کرد تأمین مالی پروژههایی با ارزش بیش از ۶۰۰ همت، صرفاً از محل منابع داخلی امکانپذیر نیست و استفاده از ابزارهای متنوع مالی ضرورت دارد.
وی همچنین با اشاره به محدودیتهای هلدینگهای سرمایهگذاری برای دریافت مستقیم تسهیلات بانکی، توضیح داد که فرایند تأمین مالی در برخی موارد به دلیل ساختار سهامداری و ضرورت اخذ مجوزهای قانونی زمانبر میشود.
از سوی دیگر، هزینه پول در شرایط فعلی به بیش از ۴۰ درصد رسیده است؛ موضوعی که به گفته وی، ضرورت توجه به ارزش زمانی پول و اولویتبندی سرمایهگذاریها را افزایش میدهد.
اولویت با پروژههایی که زودتر به تولید میرسند
یکی از نکات راهبردی مطرحشده در این نشست، تغییر اولویت تأمین مالی به سمت پروژههایی بود که پیشرفت فیزیکی بالاتری دارند و در فاصله زمانی کوتاهتری امکان بهرهبرداری از آنها فراهم میشود.
بر همین اساس، پروژههای آهن اسفنجی اردبیل و کردستان و طرح گندلهسازی صبانور در اولویت تأمین منابع مالی قرار گرفتهاند.
منطق این رویکرد، تکمیل سریعتر طرحهای نزدیک به بهرهبرداری و ایجاد جریان درآمدی برای کمک به تأمین مالی سایر پروژههاست.
این سیاست از منظر مدیریت سرمایهگذاری اهمیت دارد؛ زیرا در شرایطی که هزینه تأمین مالی بالا است، طولانی شدن دوره ساخت میتواند هزینه تمامشده پروژه و فشار مالی بر مجموعه را افزایش دهد.
ارزش پرتفوی بورسی ومعادن؛ فاصله ۲۰۰ همتی با ارزش بازار
سعدمحمدی در بخش دیگری از نشست، به ارزش داراییهای هلدینگ و وضعیت سهام آن در بازار سرمایه پرداخت.
به گفته وی، ارزش بازار ومعادن حدود ۲۵۵ همت است، در حالی که ارزش روز پرتفوی بورسی این مجموعه به حدود ۴۵۵ همت میرسد.
وی همچنین ارزش حدود پنج درصد سهام این هلدینگ در شرکت ملی صنایع مس ایران را نزدیک به ۲۰۰ همت اعلام کرد.
علاوه بر داراییهای بورسی، شرکتهای غیربورسی و پروژههای سرمایهگذاری نیز بخشی از داراییهای ومعادن را تشکیل میدهند؛ از جمله شرکت زغالسنگ طبس، کاتالیست ایرانیان و برخی شرکتهای فولادی.
این ارقام، موضوع ارزشگذاری داراییها و میزان انعکاس آن در ارزش بازار هلدینگ را به یکی از محورهای قابلتوجه برای سهامداران تبدیل میکند. البته ارزیابی دقیق این فاصله مستلزم بررسی بدهیها، تعهدات سرمایهگذاری، ساختار مالکیت و نقدشوندگی داراییها نیز هست.
اکتشاف و هوش مصنوعی؛ ضرورت تغییر ابزارهای سنتی معدنکاری
در حوزه اکتشاف، سعدمحمدی بر ضرورت استفاده از فناوریهای نوین، تجهیزات پیشرفته و هوش مصنوعی تأکید کرد.
به گفته وی، استفاده از سامانههای طیفسنجی، پهپادهای تخصصی، دستگاههای حفاری جدید و تجهیزات پیشرفته ژئوفیزیک میتواند دقت عملیات اکتشافی را افزایش دهد.
او همچنین از فعالیت شرکتهای یاقوت و تجلی در حوزه اکتشاف خبر داد که بهترتیب چهار و هفت دستگاه حفاری در اختیار دارند. مجموع حفاری اکتشافی انجامشده در سالهای گذشته نیز نزدیک به ۱۰۰ هزار متر اعلام شد.
فعالیتهای اکتشافی در مناطقی از جمله کردستان، بیجار و گلالی ادامه دارد. شرکت پایا نیز حدود ۱۴ محدوده اکتشافی در حوزههای مس، طلا، سنگآهن، سرب و روی در اختیار دارد که بخشی از آنها به مرحله دریافت پروانه اکتشاف رسیدهاند.
در بخش دیگری از این اظهارات، به آغاز فعالیت اجرایی پروژه عناصر نادر خاکی شرکت تجلی اشاره شد.
مدیرعامل ومعادن همچنین از تشکیل شورای راهبردی بخش معدن به دستور وزیر صمت خبر داد و به ضرورت بهروزرسانی آموزشهای دانشگاهی و تربیت نیروی انسانی متناسب با فناوریهای جدید اشاره کرد.
خامفروشی؛ تصمیمگیری بر مبنای اقتصاد پروژه
یکی از موضوعات مهم این نشست، نگاه سعدمحمدی به مسئله خامفروشی و تکمیل زنجیره ارزش بود.
وی با تأکید بر ضرورت افزایش ارزش افزوده مواد معدنی توضیح داد که تصمیمگیری درباره تبدیل مواد معدنی به محصولات نهایی باید بر اساس شرایط بازار و محاسبات اقتصادی انجام شود.
بر این اساس، در برخی مقاطع فروش کنسانتره میتواند از نظر اقتصادی توجیه بیشتری نسبت به تبدیل آن به فلز داشته باشد و در شرایط دیگر، فرآوری بیشتر و تولید محصول نهایی بازده اقتصادی بالاتری ایجاد کند.
این رویکرد بر ضرورت بررسی اقتصادی هر حلقه از زنجیره تولید تأکید دارد؛ به این معنا که توسعه فرآوری باید علاوه بر اهداف صنعتی، با هزینه سرمایهگذاری، بازار مصرف، قیمتهای جهانی و امکان صادرات نیز سنجیده شود.
سعدمحمدی همچنین با اشاره به نزدیک شدن ظرفیت تولید فولاد کشور به حدود ۷۰ میلیون تن، بر ضرورت هدایت بخشی از سرمایهگذاریهای آینده به سمت صنایع با فناوری پیشرفته و محصولات دارای ارزش افزوده بالاتر تأکید کرد.