یادداشت: مصطفی مولایی
کارشناس بازار مالی و بورس

شاخص کل بورس تهران در نخستین روز شهریور در محدوده ۶ میلیون و ۶۹ هزار واحد قرار گرفت. تنها سه روز معاملاتی بعد، در چهارم شهریور، شاخص با رشد حدود ۱۶۲ هزار واحدی نسبت به پایان هفته قبل، در محدوده ۶ میلیون و ۳۸۶ هزار واحد ایستاد؛ رشدی که معادل حدود ۲.۶ درصد در یک هفته بود.
شتاب صعود در هفتم شهریور افزایش یافت. در این روز، شاخص کل برای نخستین بار از مرز ۶.۵ میلیون واحد عبور کرد و در پایان معاملات به حدود ۶ میلیون و ۵۱۶ هزار واحد رسید. هم‌زمان شاخص هم‌وزن نیز رشد قابل توجهی داشت و ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی از ۴۱ هزار میلیارد تومان عبور کرد. این اتفاق نشان می‌داد موج تقاضا تنها محدود به چند سهم کوچک نبود و بخش قابل توجهی از بازار در مسیر صعود قرار گرفته است.
روند صعودی در نیمه نخست شهریور نیز ادامه یافت. بر اساس داده‌های تاریخی شاخص، در ۱۴ شهریور شاخص کل به ۶ میلیون و ۶۰۱ هزار واحد رسید و در ۱۵، ۱۶ و ۱۷ شهریور نیز به ترتیب به محدوده ۶.۷، ۶.۹ و ۷.۰۷ میلیون واحد نزدیک شد. در ۱۸ شهریور، شاخص با ثبت ۷ میلیون و ۱۲۲ هزار واحد، برای نخستین بار وارد کانال ۷.۱ میلیون واحد شد.
در این میان، نقش نمادهای بزرگ در حرکت شاخص قابل توجه بود. گزارش بازار در ۱۸ شهریور نشان می‌دهد «فملی» از نمادهای اثرگذار بر شاخص بوده است؛ موضوعی که اهمیت این شرکت را در ساختار بازار سرمایه ایران نشان می‌دهد.
اما اهمیت فملی تنها به اثرگذاری آن بر شاخص بورس محدود نمی‌شود. گزارش عملکرد پنج‌ماهه شرکت ملی صنایع مس ایران نشان می‌دهد این شرکت در دوره منتهی به ۳۱ مرداد ۱۴۰۵، فروش ۲۴۷ هزار و ۵۲۲ میلیارد تومان را ثبت کرده است. گزارش‌های منتشرشده درباره این عملکرد، رشد بیش از ۲۱۲ درصدی درآمد نسبت به دوره مشابه سال قبل را گزارش کرده‌اند. این رقم، در کنار رشد قیمت و تقاضای مس، یکی از مهم‌ترین داده‌های بنیادی مورد توجه بازار درباره فملی است.
در حوزه معدنی نیز خبرهای مهمی درباره صنعت مس منتشر شده است. مدیرعامل شرکت ملی صنایع مس ایران از افزایش ۱.۴ میلیارد تنی ذخایر قابل طراحی و رشد بیش از ۲.۳ میلیارد تنی منابع زمین‌شناسی مس ایران خبر داده است. بر اساس این گزارش، ذخایر قابل طراحی از ۱۶.۸ میلیارد تن به ۱۸.۲ میلیارد تن افزایش یافته است؛ موضوعی که از منظر توسعه بلندمدت صنعت مس و ظرفیت‌های آینده تولید اهمیت ویژه‌ای دارد.
هم‌زمان، مس در بورس کالا نیز جایگاه قابل توجهی داشته است. در هفته مورد بررسی، مس با ثبت حدود ۱۳ هزار و ۷۱ میلیارد تومان ارزش معاملات، در صدر محصولات بازار فیزیکی بورس کالا قرار گرفت و فاصله ارزش معاملات آن با محصول بعدی، یعنی شمش بلوم، بیش از ۴ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان بود. صدرنشینی مس در بورس کالا در کنار نقش فملی در بورس تهران، نشان می‌دهد این فلز در هر دو بخش بازار سرمایه و بازار فیزیکی کالا از اهمیت بالایی برخوردار است.
در ۲۱ و ۲۲ شهریور نیز موج صعودی بازار ادامه پیدا کرد. شاخص کل در ۲۲ شهریور با رشد حدود ۱۵۳ هزار واحدی به ۷ میلیون و ۴۳۱ هزار واحد رسید و شاخص هم‌وزن نیز حدود ۳۰ هزار واحد افزایش یافت و برای نخستین بار وارد کانال دو میلیون واحد شد. این هم‌زمانی اهمیت دارد؛ زیرا نشان می‌دهد در این مقطع، رشد بازار فقط به چند نماد بزرگ محدود نمانده و دامنه مشارکت نمادهای مختلف نیز افزایش یافته است.
با این حال، سرعت بالای رشد بازار، احتمال نوسان و اصلاح کوتاه‌مدت را نیز افزایش داده است. امروز، ۲۳ شهریور، بازار در جریان معاملات با نوسان قابل توجهی همراه بوده است؛ در ابتدای معاملات شاخص بیش از ۴۷ هزار واحد رشد کرد، اما گزارش‌های لحظه‌ای بعدی از عقب‌نشینی شاخص خبر داده‌اند. بنابراین تا زمان پایان معاملات، نمی‌توان رقم نهایی امروز را مبنای تحلیل قطعی قرار داد.
در مجموع، بررسی سه هفته نخست شهریور تصویری از بازاری ارائه می‌کند که پس از عبور از مرز شش میلیون واحد، در فاصله کوتاهی از ۶.۵ و سپس ۷ میلیون واحد عبور کرده است. در این میان، سه عامل برای تحلیل وضعیت فملی اهمیت ویژه دارد: نخست، رشد قابل توجه درآمد و فروش شرکت؛ دوم، جایگاه مس در معاملات بورس کالا؛ و سوم، افزایش ذخایر و منابع زمین‌شناسی مس ایران.
از این منظر، حرکت فملی را نمی‌توان صرفاً در قالب نوسان روزانه یک سهم تحلیل کرد. فملی از یک سو یکی از نمادهای بزرگ و اثرگذار بورس تهران است و از سوی دیگر نماینده یکی از صنایع راهبردی اقتصاد ایران محسوب می‌شود. افزایش فروش شرکت، تقویت ظرفیت‌های معدنی و حضور پررنگ مس در بورس کالا، سه مؤلفه‌ای هستند که می‌توانند در ارزیابی بازار از آینده این شرکت مؤثر باشند.
با این حال، صعود سریع شاخص و قیمت سهام به‌تنهایی به معنای تداوم قطعی روند نیست. بازار سرمایه همچنان تحت تأثیر متغیرهایی مانند نرخ ارز، قیمت جهانی مس، سیاست‌های اقتصادی، جریان نقدینگی و انتظارات سرمایه‌گذاران قرار دارد. از همین رو، آنچه در ادامه شهریور اهمیت خواهد داشت، نه فقط حفظ رکوردهای ثبت‌شده، بلکه توان بازار برای تثبیت این سطوح و تداوم ورود نقدینگی است.
در چنین شرایطی، عملکرد فملی و اخبار مربوط به صنعت مس همچنان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های مورد توجه فعالان بازار خواهد بود؛ شرکتی که در شهریورماه هم در معاملات سهام و هم در روایت اقتصادی صنعت مس، بیش از گذشته در کانون توجه بازار سرمایه قرار گرفته است.